Atina'dan Beş İle: Hassas Tarımı Yerinde Görmek
"Daha Yeşil Yarınlar İçin Hassas Tarım: Sürdürülebilir Tarım Savunuculuğu" projesi kapsamında 9-12 Haziran 2026 tarihlerinde Atina'ya bir teknik ziyaret düzenlendi. Yeşil Kalkınma Derneği ve TARIMKON koordinasyonunda çiftçiler, ziraat mühendisleri ve teknik ekipten oluşan heyet, KEAN'ın ev sahipliğinde üç gün boyunca akademik araştırma merkezlerini, yenilikçi üretim sahalarını ve sivil toplum kuruluşlarını ziyaret etti.
Üniversite: yapay zekâ amaç değil, araç
İlk durak Atina Tarım Üniversitesi oldu. Heyet, kıyı tarımında iklim değişikliği, su kıtlığı ve kentleşme baskısının ele alındığı uluslararası konferansta Fraunhofer Enstitüsü Akıllı Tarım Bölüm Başkanı Dr. Philipp Wree'nin sunumunu izledi. Sunumun ana mesajı, yapay zekânın tarımda bir amaç değil, uzman gözünü yorulmayan ve tutarlı sistemlere aktaran bir araç olduğuydu. Drone görüntülerinden yaklaşık 50 çayır türünü tanıyan sistemler ve buğday başaklarını saniyeler içinde sayan üç boyutlu görüntüleme örnek olarak gösterildi. Üniversitenin laboratuvarında GPS destekli izleme sistemleri, NDVI analizleri ve klorofil ölçerler uygulamalı olarak incelendi.
Agro-Farm: iki yöntem yan yana
Agro-Farm'da geleneksel gübreleme ile yazılım destekli hassas gübreleme yan yana çalıştırılıyor. Yazılım, 61 pilot arazideki ürünlerin anlık gelişim verilerini ve toprak analizlerini işleyerek altı ayrı tanktaki besin elementlerini ürünün o anki ihtiyacına göre karıştırıyor; hazırlanan reçete fertigasyonla doğrudan bitki köküne ulaşıyor. Ziyaret notlarına göre noktasal uygulamalarla kimyasal gübre ve pestisit kullanımında yüzde 25-35, termal drone kameralarıyla su stresi analizi ve damla sulama otomasyonuyla yüzde 40'a varan su tasarrufu sağlanıyor.
Kooperatifler ve gençler
Heyet, küçük ve parçalı işletme yapısıyla Türkiye'ye benzeyen Yunanistan'da hassas tarım teknolojilerinin bireysel işletmeler yerine kooperatifler ve üretici birlikleri üzerinden yaygınlaştırıldığını gözlemledi. Yunanistan'ın Yeşil Mutabakat hedefleri doğrultusunda yürüttüğü modellemelere göre akıllı gübreleme ve örtü bitkisi gibi uygulamaların yaygınlaşmasıyla tarım kaynaklı sera gazı emisyonları yüzde 4-6 azaltılabiliyor. Son gün KEAN'da gençlerin tarıma yönlendirilmesi ve döngüsel ekonomi üzerine yürütülen Erasmus+ ve AB destekli projeler incelendi.
Sonrası
Heyetin ortak değerlendirmesi, ziyaretin üç ayağında da kararların sezgiye değil ölçülebilir veriye dayandığı yönündeydi. Uydu bağlantılı bitki takip sistemlerinin proje pilot alanlarında sınırlı ölçekte uygulanması ve teknik dokümantasyonun proje ortaklarıyla paylaşılması önümüzdeki dönemin gündeminde. Ziyaretin çıktıları 3 Ağustos 2026 için duyurulan 14. ISFN çevrim içi toplantısının gündemine alındı; ziyaretin faaliyet videosu proje sitesinde ve platformda yayımlandı.