Tarımda Gelecek Var

Gençler İçin Tarımda Gelecek Var mı?

TARIMKON Proje Ekibi 16 Ekim 2026 · 4 dk okuma · 33 görüntülenme

Proje kapsamında farklı illerde yapılan toplantılarda sık dile gelen endişelerden biri aynı: Gençler tarımdan uzaklaşıyor. Kampanyanın dördüncü teması bu soruyu açıkça soruyor ve cevabı yalnız teknolojide değil, kırsalda yaşamın koşullarında da arıyor.

Sahadan gelen sinyaller

Adana Seyhan'da 14 Kasım 2025'te yapılan hasat ve pazarlama toplantısında çiftçilerin yaş ortalamasının giderek arttığına dikkat çekildi; gençlerin tarımı sürdürülebilir bir geçim kaynağı olarak görmediği, satış güvencesi olmadan üretime devam etmenin gençleri tarımdan uzaklaştırdığı ifade edildi. Şanlıurfa TAGEM'deki planlama toplantısında gençlerin ve kadınların tarımdan uzaklaşmasının temel nedenleri göç, ağır çalışma koşulları ve tarımın cazip görülmemesi olarak sıralandı. Şanlıurfa'daki pazarlama toplantısında genç çiftçilere ulaşım, eğitim ve teknoloji transferi konusunda ciddi boşluklar olduğu belirtildi. İzmir Kemalpaşa'da genç nüfusun tarımdan uzaklaşması bölge tarımı için önemli bir risk olarak tanımlandı. Sakarya'da ise verimli ova alanlarındaki sanayi, konut ve ulaşım yatırımlarının arazi fiyatlarını yükselttiği ve genç çiftçilerin toprağa erişimini zorlaştırdığı ifade edildi.

Teknoloji bir çekim gücü olabilir

Projenin eğitim materyalleri gençleri sorunun değil, çözümün parçası olarak görüyor. Benimseme üzerine hazırlanan sunuma göre gençler kırsalda dijital okuryazarlığı en yüksek ve yeniliğe en açık kesim; yeni teknolojileri köye taşıyacak olanlar da tarım mezunu ya da kırsala geri dönen genç çiftçiler. Sunum, gençlik ve teknolojinin birleşmesini kırsal göçü tersine çevirebilecek bir prestij kaynağı olarak tanımlıyor. Savunuculuk eğitiminin "Veriden Mesaja" materyalinde de "Gençler tarıma girmiyor" tespitinden "Tarım teknolojiyle yapılır" mesajı türetiliyor.

Ama yalnız teknoloji yetmez

Kampanya dokümanı bu tema için podcastte ele alınacak konuyu geniş tutuyor: teknolojinin çekiciliği kadar kırsalda sosyal hayat, hizmetler ve çalışma imkânları. Kampanyanın beşinci gün mesajları da bunu söylüyor: "Tarlada teknoloji, kırsalda sosyal hayat: Gençler için ikisine de ihtiyaç var." ve "Gençlerin kırsalda üretmesini ve yaşamasını destekleyen imkânları birlikte geliştirelim."

Politika ne diyor?

Projenin Tarım Politikaları İzleme Raporu'na göre 14 Eylül 2025 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile genç ve kadın çiftçilere kapalı ortam bitkisel üretimi gibi alanlarda ilave destekler getirildi. Ancak rapor, genç ve kadın üreticilerin bu desteklerden fiilen ne ölçüde yararlandığına dair ayrıntılı verinin kamuya açık olmadığını belirtiyor ve genç, kadın ve küçük işletme kırılımında bir "Destek Erişim Karnesi" yayımlanmasını öneriyor. Anadolu Çiftçi Meclisi'nin 2025 raporu bir adım daha ileri gidiyor: Kadın ve genç üretici destekleri yalnız ilave ödeme olarak değil, ilave destek, mentorluk ve danışmanlık ile pazar bağlantısını birlikte sunan, işletmede kalıcılığı hedefleyen bir paket olarak tasarlanmalı. Raporun gerekçesi açık: Tarımda kuşak yenilenmesi durduğunda üretim kapasitesi düşer.

Kadınlar da bu sorunun merkezinde

"Yerel Ölçekte Tarımsal Eğitim Modelleri" sunumu, tarımsal emeğin büyük kısmını kadınlar yürütse de eğitimlere genellikle arazi sahibi erkeklerin katıldığını hatırlatıyor ve eğitim saatlerinin kadınların iş yüküne göre ayarlanmasını öneriyor. Urla Belediyesi'yle yapılan görüşmede de kadın çiftçilerin ve kadın ziraat mühendislerinin kurumsal rehberlik ve teknik yönlendirme ihtiyacı yönetimle paylaşıldı.

Gençlerin sesi bu merkezde

Proje sözleşmesi Dijital Savunuculuk Merkezi'ni genç çiftçiler ve genç aktivistler için bir buluşma alanı olarak tanımlıyor; merkezdeki 1 dakikalık savunuculuk videosu, 5 uzman ve aktivist video yayını ve 5 podcastin üretimine en az 20 gencin katılmasını öngörüyor. Gençlerin görüşleri, mesajları ve kısa yazıları burada yayımlanacak.

Sizce bir gencin kırsalda kalıp tarım yapması için en çok neye ihtiyaç var? Toprağa erişim, satış güvencesi, eğitim, sosyal hayat ya da başka bir şey? Görüşünüzü Dijital Savunuculuk Merkezi'ndeki tartışmaya ekleyin.